PFAS-free และ PFAS non-detected ต่างกันอย่างไร? อ่านเอกสารก่อนเลือกสารดับเพลิงอย่างไร
ปัจจุบันเรื่อง PFAS เป็นประเด็นที่เริ่มมีคนหันมาสนใจและตั้งคำถามมากขึ้นในการเลือกซื้อสารดับเพลิง ถังดับเพลิงสารสะอาด หรือระบบดับเพลิงสารสะอาด จากการใช้คำโฆษณา เช่น “PFAS-free”, “PFAS non-detected”, “eco-friendly”, “safe”, “clean” หรือ “non-toxic”
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่ออธิบายความหมายของ PFAS-free และ PFAS non-detected
หน่วยงาน EPA สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา อธิบายไว้ว่า PFAS เป็นกลุ่มสารเคมีจำนวนมาก ไม่ใช่สารเดี่ยว และการตรวจวิเคราะห์ PFAS มีข้อจำกัดตามวิธีทดสอบ รายการสารที่ตรวจ และชนิดตัวอย่าง ดังนั้น จึงจำเป็นต้องอ่านเอกสารอย่างละเอียดก่อนตัดสินใจซื้อสินค้าใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสารดับเพลิง หรือระบบดับเพลิงสารสะอาด (clean agent fire suppression) สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ (epa.gov)
PFAS คืออะไร? (ฉบับเข้าใจง่าย)
PFAS ย่อมาจาก per- and polyfluoroalkyl substances เป็นกลุ่มสารเคมีสังเคราะห์ขนาดใหญ่ ไม่ใช่สารเคมีชนิดใดชนิดหนึ่งเพียงตัวเดียว ข้อมูลจาก EPAระบุว่าสารในกลุ่มนี้มีอยู่เป็นจำนวนมากและถูกนำไปใช้ในสินค้าเชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมหลากหลายประเภท สารบางชนิดมีความคงทนสูงในสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้การศึกษาและประเมินความเสี่ยงมีความซับซ้อน (epa.gov)
สำหรับผู้ที่กำลังเลือกซื้อสารดับเพลิง ประเด็นสำคัญคือไม่ควรตีความคำว่า "PFAS" อย่างกว้างจนเกินไป และไม่ควรหลงเชื่อคำกล่าวอ้างว่าผลิตภัณฑ์เป็น "PFAS-free" หรือ "PFAS non-detected" หากปราศจากเอกสารรับรองที่เชื่อถือได้ คุณควรตรวจสอบให้ชัดเจนว่าเอกสารระบุถึงสารตัวใด ใช้วิธีการทดสอบแบบใด และผลการทดสอบนั้นครอบคลุมผลิตภัณฑ์รุ่นที่กำลังจัดซื้อหรือไม่
PFAS-free คืออะไร?
หมายถึง ผลิตภัณฑ์ สินค้า หรือบรรจุภัณฑ์ที่ปราศจากสาร PFAS ซึ่งเป็นสารเคมีสังเคราะห์ที่ขึ้นชื่อเรื่องความทนทาน สลายตัวยาก
PFAS non-detected คืออะไร?
หมายถึง ผลิตภัณฑ์ สินค้า หรือสิ่งแวดล้อมที่ ผ่านการทดสอบแล้วว่าไม่พบสาร PFAS หรือพบในปริมาณที่น้อย
PFAS-free และ PFAS non-detected ต่างกันอย่างไร?
ประเด็น | PFAS-free | PFAS non-detected |
ความหมายหลัก | คำกล่าวอ้างว่า "ไม่มีส่วนประกอบของ PFAS" | ผลการวิเคราะห์ว่า "ตรวจไม่พบ" |
เอกสารที่ต้องใช้ยืนยัน | ต้องมีเอกสารรองรับชัดเจน | ต้องมีรายงานผลทดสอบ (Lab Report) หรือ Certificate |
การนำไปใช้ตัดสินใจจัดซื้อ | ใช้ได้เมื่อมีเอกสารยืนยันครบถ้วนและน่าเชื่อถือ | ใช้ได้เมื่อเข้าใจข้อจำกัดและเงื่อนไขของผลการทดสอบ |
ทำไมคำว่า "non-detected" ถึงต้องดูวิธีทดสอบและขีดจำกัดการตรวจวัด (Detection Limit)
วิธีทดสอบ
EPA สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา อธิบายว่าการวิเคราะห์ PFAS มีทั้งแบบเจาะจงกลุ่มเป้าหมาย (Targeted Analysis) และแบบไม่เจาะจงกลุ่มเป้าหมาย (Non-targeted Analysis) ซึ่งการตรวจแบบ Targeted Analysis จะตรวจวัดเฉพาะรายการสารที่กำหนดไว้ล่วงหน้าเท่านั้น หากวิเคราะห์เสร็จสิ้นแล้ว จะไม่สามารถค้นหาย้อนกลับเพื่อหาสารอื่นที่อยู่นอกเหนือจากรายการที่กำหนดได้ (epa.gov)
ดังนั้น หากรายงานผลแล็บ (Lab Report) ระบุว่าเป็น "non-detected" จำเป็นต้องตรวจสอบว่าเป็นการตรวจแบบ Targeted หรือไม่ และมีการตรวจวิเคราะห์สาร PFAS ทั้งหมดกี่รายการ
ค่า Detection Limit / Reporting Limit
Detection Limit หรือ Reporting Limit คือ ระดับความเข้มข้นต่ำสุดที่วิธีทดสอบนั้น ๆ สามารถตรวจพบหรือรายงานผลได้
ถ้ารายงานผลสามารถตรวจวัดได้ถึงระดับหนึ่ง การแสดงผลเป็น non-detected จะหมายถึง "ไม่พบสารที่มีความเข้มข้นเกินกว่าระดับนั้น"
ประเภทตัวอย่าง
ผลการทดสอบ PFAS ขึ้นอยู่กับประเภทของตัวอย่าง (Sample Type) เช่น ของเหลว สารเคมีสำเร็จรูป น้ำ ดิน วัสดุ หรือผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ซึ่ง EPA ระบุว่าวิธีวิเคราะห์ PFAS ถูกพัฒนาขึ้นให้มีความแตกต่างกันตามสภาพแวดล้อมที่เก็บตัวอย่าง (Environmental Media) เช่น น้ำดื่ม (Drinking Water), น้ำเสีย (Wastewater), น้ำใต้ดิน (Groundwater), ดิน (Soil), ตะกอนดิน (Sediment) และเนื้อปลา (Fish Tissue) (epa.gov)
ดังนั้น สำหรับสารดับเพลิง ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบว่าตัวอย่างที่นำไปทดสอบคืออะไร และตรงกับชนิดของสินค้าที่จะเลือกซื้อหรือไม่
ใบรับรอง (Certificate) และผลทดสอบจากห้องแล็บ
ใบรับรอง (Certificate) หรือรายงานผลแล็บ (Lab Report) ควรระบุข้อมูลสำคัญให้ครบถ้วน ได้แก่ ชื่อห้องปฏิบัติการ, วันที่ทดสอบ, วิธีทดสอบ, รายการสารที่ทำการตรวจ, ค่า Detection / Reporting Limit, ชื่อผลิตภัณฑ์, รุ่นการผลิต (Batch / Lot)
คำถามที่ควรสอบถามผู้ขายก่อนตัดสินใจจัดซื้อ
ก่อนการจัดซื้อสารดับเพลิง ถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด หรือระบบดับเพลิงสารสะอาด ควรสอบถามข้อมูลสำคัญจากผู้ขายอย่างน้อยดังต่อไปนี้:
สินค้ารุ่นนี้มีเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) หรือไม่?
หากระบุว่าเป็น "PFAS-free" หรือ "PFAS non-detected" มีใบรับรอง (Certificate) หรือรายงานผลแล็บ (Lab Report) รองรับอย่างถูกต้องหรือไม่?
หากสินค้าเป็นสาร PAF-222 / FK5112 / FK-5-1-12 / Perfluorohexanone ในเอกสารระบุชื่อของสารเคมีนี้ไว้อย่างไร?
มีข้อจำกัด เงื่อนไขพิเศษ หรือหมายเหตุระบุไว้ในรายงานผลการทดสอบหรือไม่?
เกี่ยวข้องกับถังดับเพลิงสารสะอาดอย่างไร?
ถังดับเพลิงสารสะอาดและระบบดับเพลิงสารสะอาด มักได้รับเลือกให้ติดตั้งในพื้นที่ที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้า อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หรือทรัพย์สินมูลค่าสูง เนื่องจากผู้ซื้อให้ความสำคัญในเรื่องของสารที่ไม่ทิ้งคราบสกปรกตกค้าง ความปลอดภัยในการใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ไฟฟ้า และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นตามมาหลังจากการฉีดสารดับเพลิง
แต่เมื่อมีการตั้งคำถามเกี่ยวกับประเด็นของสาร PFAS ผู้ซื้อจึงควรตรวจสอบเอกสารหลักฐานแยกต่างหากอย่างถี่ถ้วน ไม่ควรด่วนสรุปไปเองว่าสารสะอาด (Clean Agent) ทุกชนิดจะเป็น PFAS-free หรือ PFAS non-detected โดยอัตโนมัติ
สำหรับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับ PAF Global เช่น PAF-222, FK5112, FK-5-1-12 หรือ Perfluorohexanone
หัวข้อที่ควรอ่านต่อหลังจากทำความเข้าใจ "PFAS-free" และ "PFAS non-detected"
หลังจากทำความเข้าใจความหมายของ PFAS-free และ PFAS non-detected เรียบร้อยแล้ว แนะนำให้ศึกษาหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับสารดับเพลิงชนิดสารสะอาด เอกสารข้อมูลความปลอดภัย และแนวทางการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เพิ่มเติม ดังต่อไปนี้:
PAF-222 คืออะไร
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจผลิตภัณฑ์สารดับเพลิงชนิดสารสะอาดของ PAF GLOBALFK5112 คืออะไร / FK-5-1-12 คืออะไร
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจชื่อเรียกสารเคมีและคำศัพท์ทางเทคนิคพื้นฐานของสารสะอาด (Clean Agent)Perfluorohexanone คืออะไร
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจชื่อสารในเชิงลึกเชิงเคมีถังดับเพลิงสารสะอาด
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเลือกซื้อถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด (Clean Agent) เพื่อนำไปใช้ปกป้องอุปกรณ์ไฟฟ้าและพื้นที่ที่ไม่ต้องการให้มีคราบผงเคมีตกค้างระบบดับเพลิงสารสะอาด
เหมาะสำหรับองค์กรที่ต้องการออกแบบและติดตั้งระบบดับเพลิงแบบถาวร รวมถึงผู้ที่ต้องการแนวทางการตรวจสอบเอกสารประกอบเพื่อประกอบการจัดซื้อสารดับเพลิงปลอดสารก่อมะเร็งคืออะไร
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจคำนิยามของสารดับเพลิงที่ "ไม่มีสารก่อมะเร็ง" หรือ "ปลอดสารก่อมะเร็ง"ติดต่อขอคำปรึกษา
เหมาะสำหรับความต้องการขอเอกสาร SDS, Certificate หรือเอกสารประกอบผลิตภัณฑ์จาก PAF GLOBAL
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. PFAS-free คืออะไร?
PFAS-free คือ ข้อกล่าวอ้างว่าผลิตภัณฑ์หรือสารเคมีนั้น ๆ ไม่มีส่วนประกอบของสาร PFAS ตามขอบเขตและเกณฑ์ที่กำหนด แต่ข้อกล่าวอ้างนี้จะต้องมีเอกสารหลักฐานรองรับอย่างชัดเจน เช่น เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS), ใบรับรอง (Certificate) หรือรายงานผลการทดสอบจากห้องปฏิบัติการ (Lab Report)
2. PFAS non-detected คืออะไร?
PFAS non-detected หมายถึง ผลการวิเคราะห์ที่ไม่พบสาร PFAS ภายใต้เงื่อนไขเฉพาะของวิธีทดสอบ รายการสารที่ทำการตรวจ ประเภทของตัวอย่าง และขีดจำกัดการตรวจวัด / ขีดจำกัดการรายงานผล (Detection / Reporting Limit) ที่ใช้ในการทดสอบนั้น ๆ
3. non-detected แปลว่าไม่มี PFAS เลยไหม?
ไม่ใช่ คำว่า non-detected ไม่ได้หมายความว่าปริมาณสารเป็นศูนย์อย่างสมบูรณ์ (Absolute Zero) แต่หมายถึง "ไม่พบสารที่ทำการทดสอบในระดับความเข้มข้นที่สูงกว่าขีดจำกัดการตรวจวัดของวิธีนั้น ๆ" เท่านั้น
4. ถังดับเพลิงสารสะอาดทุกชนิดเป็น PFAS-free หรือไม่?
ถังดับเพลิงสารสะอาดหรือสารสะอาด (Clean Agent) แต่ละชนิด มีคุณสมบัติและองค์ประกอบทางเคมีที่แตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องตรวจสอบเอกสารอ้างอิงของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ เป็นรายกรณี