Clean Agent และ CO2 ใช้งานต่างกันอย่างไร?

เมื่อต้องเลือกถังดับเพลิงสำหรับปกป้องอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น ห้อง Server, Data Center, ห้องไฟฟ้า, ตู้ MDB หรือ Control Panel ส่วนใหญ่มักเปรียบเทียบระหว่าง ถังดับเพลิงสารสะอาด (Clean Agent) กับ ถังดับเพลิงคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) เนื่องจากทั้งสองชนิดมีจุดเด่นร่วมกันคือ "ไม่ทิ้งคราบ" หลังการฉีดพ่น

อย่างไรก็ตาม คำว่าไม่ทิ้งคราบไม่ได้หมายความว่าถังดับเพลิงทั้งสองประเภทจะมีคุณสมบัติเหมือนกันทั้งหมด เพราะ Clean Agent และ CO2 มีกลไกการดับเพลิง ข้อควรระวัง ความเหมาะสมต่อการใช้ในพื้นที่ปิด รวมถึงระดับความปลอดภัยต่อผู้ปฏิบัติงานที่แตกต่างกัน

Clean Agent คืออะไร?

Clean Agent (หรือสารสะอาดดับเพลิง) คือสารดับเพลิงที่ไม่นำไฟฟ้า ระเหยง่าย และไม่ทิ้งคราบสกปรกหรือสารตกค้างหลังการใช้งาน นิยมใช้ในพื้นที่ปิดเพื่อปกป้องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือเอกสารสำคัญ โดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและปลอดภัยต่อมนุษย์

โดย PAF GLOBAL มีโซลูชันอย่าง PAF-222 Clean Agent [FK-5-1-12] ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์สารดับเพลิงสะอาดสำหรับพื้นที่สำคัญ หากต้องการอ่านรายละเอียดเฉพาะ สามารถดู [PAF-222 คืออะไร], [FK5112 คืออะไร / FK-5-1-12 คืออะไร] และ [Perfluorohexanone คืออะไร]

ถังดับเพลิง CO2 คืออะไร?

ถังดับเพลิง CO2 คือถังดับเพลิงที่ใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในการดับเพลิง มีจุดเด่นคือไม่ทิ้งคราบหลังใช้งาน จึงนิยมใช้ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงเกี่ยวกับอุปกรณ์ไฟฟ้า หรือพื้นที่ที่ต้องการความสะอาดสูง

CO2 เป็นตัวเลือกที่พบได้ในโรงงานอุตสาหกรรม อาคารพาณิชย์ และห้องปฏิบัติต่างๆ อย่างไรก็ตาม มีข้อควรระวังสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการใช้งานในพื้นที่ปิด พื้นที่อับอากาศ หรือบริเวณที่มีคนทำงานอยู่ เนื่องจากก๊าซ CO2 จะเข้าไปแทนที่ออกซิเจนในอากาศจนอาจก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้

Clean Agent และ CO2 ต่างกันอย่างไร?

สารสะอาดดับเพลิงกลุ่ม Clean Agent มีความปลอดภัยต่อคน สามารถฉีดในพื้นที่ที่มีคนปฏิบัติงานอยู่ได้ทันทีโดยไม่ลดระดับออกซิเจนจนเป็นอันตราย ต่างจาก CO2 ที่อันตรายถึงชีวิตและห้ามฉีดขณะมีคนอยู่โดยเด็ดขาด เนื่องจาก CO2 ดับไฟด้วยการเจือจางและเข้าแทนที่ออกซิเจนในห้อง จนทำให้ผู้ที่อยู่ในพื้นที่ขาดอากาศหายใจได้อย่างรวดเร็ว ในขณะที่ Clean Agent ดับไฟด้วยการดึงความร้อนและขัดขวางปฏิกิริยาเคมี จึงใช้ความเข้มข้นในการฉีดต่ำกว่า 

ตารางเปรียบเทียบ Clean Agent กับ CO2

CO2 เหมาะกับพื้นที่แบบไหน?

CO2 ยังคงเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมในหลายกรณี ไม่ควรมองว่าเป็นตัวเลือกที่ไม่ดีหรือใช้งานไม่ได้ เพียงแต่ต้องเข้าใจข้อจำกัดและความปลอดภัยในการใช้งานอย่างถูกต้อง

CO2 เหมาะสำหรับ:

• จุดที่มีความเสี่ยงด้านไฟฟ้าระดับต่างๆ ที่ต้องการถังดับเพลิงที่ไม่ทิ้งคราบสกปรก

• พื้นที่ที่มีระบบระบายอากาศดีและถ่ายเทสะดวก

• พื้นที่ที่ผู้ปฏิบัติงานได้รับการฝึกอบรมวิธีการใช้งานถัง CO2 อย่างถูกต้องและปลอดภัย

• จุดเสี่ยงทั่วไปในโรงงานอุตสาหกรรมหรืออาคารพาณิชย์ ที่ผ่านการประเมินความเสี่ยงแล้ว

• พื้นที่ที่ต้องการหลีกเลี่ยงคราบตกค้างจากผงเคมี แต่ต้องไม่ใช่ห้องปิดที่มีคนทำงานอยู่ตลอดเวลา

สิ่งสำคัญ: ไม่ควรเลือกใช้ถัง CO2 เพียงเพราะ "ไม่ทิ้งคราบ" เท่านั้น แต่ต้องพิจารณาประกอบเสมอว่าพื้นที่นั้นเป็นห้องปิดหรือไม่ มีผู้ปฏิบัติงานอยู่ประจำหรือเปล่า และมีมาตรการหรือแผนระบายอากาศหลังการใช้งานอย่างไร

Clean Agent เหมาะกับพื้นที่แบบไหน?

Clean Agent เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ติดตั้งอุปกรณ์สำคัญ มูลค่าสูง หรือต้องการหลีกเลี่ยงคราบตกค้างหลังการใช้งาน เพื่อป้องกันไม่ให้อุปกรณ์เกิดความเสียหาย และไม่เป็นอันตรายต่อผู้ใช้งาน เช่น:

• Data Center, Server Room, UPS Room, Network Room

• ห้องไฟฟ้า, ตู้ MDB, Control Room และ Control Panel

• ห้องอุปกรณ์สื่อสาร

• พื้นที่เก็บเอกสารหรือทรัพย์สินสำคัญ

• สำนักงานที่มีอุปกรณ์ IT หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำคัญ

เนื่องจากในพื้นที่เหล่านี้ หากใช้ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือโฟม อาจเข้าไปทำลายระบบอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ต้องหยุดการทำงานของระบบเพื่อทำความสะอาด หรืออาจต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ใหม่ทั้งหมด อ่านเพิ่มเติมได้ที่ [ถังดับเพลิงสารสะอาดไม่ทิ้งคราบ] และ [ถังดับเพลิงสำหรับ Data Center / Server Room / ห้องไฟฟ้า]

ทำไมพื้นที่ที่มีบุคลากรปฏิบัติงาน หรือมีอุปกรณ์สำคัญ ควรประเมินความปลอดภัยอย่างละเอียด?

พื้นที่ที่มีผู้ปฏิบัติงานและอุปกรณ์สำคัญมีความเสี่ยง 2 ด้านที่ต้องพิจารณาควบคู่กัน คือ ความปลอดภัยของชีวิตมนุษย์ และ ความต่อเนื่องในการทำงานของระบบ

หากเลือกใช้ระบบหรือถังดับเพลิงโดยพิจารณาเพียงแค่ "ดับไฟได้" หรือ "ไม่ทิ้งคราบ" อาจทำให้มองข้ามปัจจัยสำคัญอื่นๆ เช่น ระบบระบายอากาศ การเข้าถึงจุดเกิดเหตุ มูลค่าของอุปกรณ์ และผลกระทบจากความเสียหายเมื่อระบบต้องหยุดทำงาน (Downtime)

สำหรับ CO2: ต้องประเมินเรื่องการมีผู้ปฏิบัติงานอยู่ในพื้นที่ ปริมาณก๊าซในพื้นที่ปิด และประสิทธิภาพของระบบระบายอากาศอย่างเข้มงวด (เนื่องจากเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจน)

ข้อควรรู้ก่อนเลือก Clean Agent หรือ CO2

ก่อนเลือกถังดับเพลิงสารสะอาดหรือถัง CO2 ควรตรวจสอบประเด็นเหล่านี้:

• SDS เอกสารข้อมูลความปลอดภัย เพื่อตรวจสอบข้อมูลสารเคมี ข้อควรระวัง และแนวทางการจัดเก็บอย่างถูกต้อง

• Datasheet เอกสารข้อมูลทางเทคนิค เพื่อตรวจสอบรุ่นสินค้า คุณสมบัติหลัก และวิธีการใช้งาน

• Certificate เอกสารรับรองมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับตัวผลิตภัณฑ์จริง

• Test Report รายงานผลการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ 

• เอกสารระบุคุณลักษณะเฉพาะของสินค้า เช่น ขนาดถัง, ปริมาณบรรจุสารสะอาด, น้ำหนักรวม

ควรอ่านอะไรต่อหลังเข้าใจ Clean Agent vs CO2

หลังจากเข้าใจความแตกต่างระหว่างถังดับเพลิงสารสะอาดและถัง CO2 แล้ว ควรอ่านหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับการเลือกสารดับเพลิงสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าและพื้นที่สำคัญต่อดังนี้:

• ถังดับเพลิงสารสะอาด
  เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจผลิตภัณฑ์สารดับเพลิงสะอาดของ PAF GLOBAL รวมถึง PAF-222 Clean Agent [FK-5-1-12]

• PAF-222 คืออะไร
  เหมาะสำหรับเข้าใจผลิตภัณฑ์สารดับเพลิงสะอาดของ PAF GLOBAL และการใช้งานในพื้นที่ที่ไม่ต้องการคราบตกค้าง

• FK5112 คืออะไร / FK-5-1-12 คืออะไร
  เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจชื่อสารและคำเรียกทางเทคนิคของ Clean Agent

• Perfluorohexanone คืออะไร
  เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจชื่อสารทางเทคนิคที่อาจพบใน SDS, Datasheet หรือ Certificate

• ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คืออะไร เหมาะสำหรับเข้าใจคุณสมบัติไม่นำไฟฟ้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเลือกถังดับเพลิงสำหรับตู้ไฟฟ้า ห้อง Server และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

• ถังดับเพลิงสารสะอาดไม่ทิ้งคราบเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจว่าคราบหลังการฉีดส่งผลต่ออุปกรณ์ไฟฟ้าและ Downtime อย่างไร

• ถังดับเพลิงสำหรับ Data Center / Server Room / ห้องไฟฟ้า
  เหมาะสำหรับทีมที่ต้องการวางแผนการป้องกันอัคคีภัยในพื้นที่ที่มีอุปกรณ์สำคัญและต้องลด Downtime

• ระบบดับเพลิงสารสะอาด
  เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการดูตัวเลือกแบบระบบติดตั้งถาวร ไม่ใช่เฉพาะถังดับเพลิงแบบมือถือ

• ประเภทท่อระบบดับเพลิงถาวรเหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการระบบดับเพลิงระดับห้องหรือโซน เช่น ห้อง Server, Data Center หรือห้องอุปกรณ์สำคัญ

• ประเภทตู้ระบบดับเพลิงเหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการระบบติดตั้งถาวรแบบตู้ โดยไม่สะดวกเดินท่อเต็มระบบ

• ติดต่อขอคำปรึกษา
  เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมจาก PAF GLOBAL

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. Clean Agent และ CO2 ต่างกันอย่างไร?

ทั้งสองชนิดเป็นสารดับเพลิงที่ไม่ทิ้งคราบตกค้างเหมือนกัน แต่ต่างกันที่ประเภทของสาร กลไกการดับไฟ ความปลอดภัยต่อผู้ปฏิบัติงาน และข้อจำกัดในพื้นที่ปิด โดย Clean Agent เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีอุปกรณ์สำคัญและมีคนทำงานอยู่ ส่วน CO2 เหมาะกับงานไฟฟ้าเฉพาะจุด แต่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษในพื้นที่ปิดเนื่องจากเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจน

2. CO2 ใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าได้ไหม?

ใช้ได้ในบางกรณี โดยเฉพาะงานไฟฟ้าที่ต้องการหลีกเลี่ยงคราบตกค้าง แต่ไม่ควรรวมว่าเหมาะกับพื้นที่ไฟฟ้าทุกประเภท เนื่องจากต้องประเมินว่าพื้นที่นั้นเป็นห้องปิดหรือไม่ มีผู้ปฏิบัติงานอยู่หรือไม่ และผู้ใช้งานได้รับการฝึกอบรมการใช้งานอย่างปลอดภัยแล้วหรือยัง

3. ทำไม CO2 ถึงไม่เหมาะสำหรับใช้งานในพื้นที่ที่มีผู้คนอยู่?

CO2 ไม่ได้แค่ทำให้หายใจลำบาก แต่ ฉีดแล้วทำให้ขาดอากาศและหมดสติจนเสียชีวิตได้ทันที