← บทความทั้งหมด

บทความถัดไป →

ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คืออะไร?

อธิบายคุณสมบัติ Dielectric หรือไม่นำไฟฟ้า ทำไมจึงสำคัญต่อการเลือกถังดับเพลิงสำหรับ Data Center ห้องไฟฟ้า ตู้ MDB และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

Server room equipment illustrating dielectric properties of clean agent fire suppressants
Server room equipment illustrating dielectric properties of clean agent fire suppressants

ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คืออะไร?

ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คือคำที่ใช้เรียกวัสดุหรือสารที่มีคุณสมบัติเป็นฉนวนไฟฟ้า หรือไม่นำไฟฟ้า ซึ่งเป็นคุณสมบัติของวัสดุและสารเคมีที่ ไม่อนุญาตให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ หรืออธิบายง่ายๆ ก็คือการมีความเป็น "ฉนวนไฟฟ้า" นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม คำว่า Dielectric ไม่ควรตีความกว้างจนเกินไป เนื่องจากคุณสมบัติไม่นำไฟฟ้าขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการทดสอบ ชนิดของสาร ความเข้มข้น ระยะการใช้งาน แรงดันไฟฟ้า และสภาพแวดล้อม

ความไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) เกี่ยวข้องกับถังดับเพลิงอย่างไร?

ความไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า หรือ คุณสมบัติทางไดอิเล็กทริก (Dielectric Property) เกี่ยวข้องโดยตรงกับถังดับเพลิงใน 3 มิติสำคัญ คือ เรื่องประเภทของเพลิงไหม้ (Class C), ความปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน และการปกป้องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ดังนี้

เป็นเกณฑ์ตัดสินว่าถังดับเพลิงนั้นใช้กับ "เพลิง Class C" ได้หรือไม่? ตามมาตรฐานการดับเพลิงสากล (เช่น NFPA หรือ EN 3) เพลิงไหม้ถูกแบ่งเป็นประเภท โดย Class C คือ เพลิงไหม้ที่เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ยังมีกระแสไฟไหลผ่านอยู่ หากสารดับเพลิงชนิดใดนำไฟฟ้า (เช่น น้ำเปล่า หรือ โฟมดับเพลิง) สารชนิดนั้นจะ ถูกห้ามนำมาใช้กับ Class C เด็ดขาด 

ป้องกันกระแสไฟฟ้าวิ่งย้อนกลับมาทำอันตรายผู้ฉีด เมื่อผู้ใช้ฉีดถังดับเพลิงเข้าหากองไฟที่มีสายไฟหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแรงดันสูงอยู่ สายธารก๊าซ/ละอองสารดับเพลิงจะพุ่งจากปลายฉีดไปสัมผัสกับกระแสไฟฟ้าโดยตรง

หากสารนั้น นำไฟฟ้า กระแสไฟฟ้าจะวิ่งย้อนกลับมาตามสายธารสารดับเพลิง เข้าสู่ถัง และช็อตผู้ใช้งานทันที (Electrocution)

แต่หากสารนั้นมีคุณสมบัติ Dielectric (ไม่นำไฟฟ้า) สายธารก๊าซจะทำหน้าที่เป็นฉนวน ป้องกันไม่ให้กระแสไฟวิ่งย้อนกลับมาทำอันตรายผู้ฉีดได้

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับ PAF GLOBAL อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่ PAF-222 คืออะไร, FK5112 คืออะไร / FK-5-1-12 คืออะไร และ Perfluorohexanone คืออะไร

พื้นที่แบบไหนควรสนใจคุณสมบัติ Dielectric

พื้นที่ที่ควรให้ความสำคัญกับ Dielectric ได้แก่:

  • Data Centers & Server Rooms: ห้องศูนย์ข้อมูลและเซิร์ฟเวอร์

  • Telecommunication Exchange Rooms: ห้องชุมสายโทรศัพท์และระบบเครือข่าย

  • Control & Monitoring Rooms: ห้องควบคุมระบบไอทีและจอแสดงผลส่วนกลาง

  • Main Distribution Board (MDB) Rooms: ห้องตู้เมนสวิตช์เกียร์ควบคุมไฟฟ้าอาคาร

  • Transformer Rooms: ห้องหม้อแปลงไฟฟ้าภายในอาคาร

  • UPS & Battery Rooms: ห้องสำรองไฟและแบตเตอรี่ลิเธียม/กรดตะกั่ว

  • Solar Inverter Rooms: ห้องควบคุมอินเวอร์เตอร์ของระบบโซลาร์เซลล์

  • EV Charging Stations & Battery Storage: พื้นที่ชาร์จและจัดเก็บแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้า

  • Marine Engine & Switchboard Rooms: ห้องเครื่องและตู้ไฟของเรือเดินสมุทรหรือเรือยอชต์

  • Aviation Radar & Flight Simulators: ห้องระบบเรดาร์การบินและห้องจำลองการบิน

เปรียบเทียบถังดับเพลิงสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าแต่ละประเภท

ถังดับเพลิงชนิดสารสะอาด / Clean Agent

ถังดับเพลิงสารสะอาดนิยมเลือกใช้สำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า เนื่องจากไม่ทิ้งคราบตกค้างหลังการฉีด จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ที่มี Server, UPS, ตู้ MDB, ตู้ Control Panel หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำคัญ

ถังดับเพลิงชนิด CO2

ถังดับเพลิง CO2 ไม่ทิ้งคราบผงเคมีตกค้าง จึงนิยมนำมาใช้กับงานไฟฟ้าบางประเภท แต่ต้องระมัดระวังเรื่องการใช้งานในพื้นที่ปิด การระบายอากาศ และความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน หากต้องการเปรียบเทียบรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถอ่านต่อได้ที่ Clean Agent และ CO2

ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง

ถังดับเพลิงผงเคมีแห้งเหมาะสำหรับพื้นที่ทั่วไปหลากหลายประเภท แต่หากใช้ในพื้นที่ที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ต้องระวังคราบผงเคมีหลังการฉีดเป็นพิเศษ หากต้องการเปรียบเทียบกับ Clean Agent โดยตรง สามารถอ่านต่อได้ที่ Clean Agent และ Dry Chemical

ถังดับเพลิงชนิดโฟม / ถังดับเพลิงชนิดชนิดน้ำ

ถังดับเพลิงชนิดโฟมหรือถังดับเพลิงชนิดน้ำเหมาะกับความเสี่ยงบางประเภทเท่านั้น แต่โดยทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลือกหลักสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เนื่องจากอาจก่อให้เกิดคราบของเหลวและความชื้นตกค้างจนเกิดความเสียหายได้

ข้อควรรู้ก่อนเลือกถังดับเพลิงสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า

การเลือกถังดับเพลิงสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า (เพลิง Class C) จำเป็นต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วน เพราะนอกจากจะต้องดับไฟได้เร็วแล้ว ยังต้อง ป้องกันไฟฟ้าช็อตผู้ใช้งาน และ ไม่ทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เสียหายเพิ่มขึ้น จากคราบสารเคมี

  • ต้องมีคุณสมบัติไม่นำไฟฟ้า (Dielectric / Class C Approved)

  • เลือกตามความต้องการ หรือประเภทการใช้งาน เช่น ต้องการถังพกพา หรือควรมีระบบอัตโนมัติร่วมด้วย

  • ต้องการลดคราบตกค้างหลังฉีดหรือไม่

สามารถติดต่อ PAF GLOBAL ได้ที่นี่ ติดต่อขอคำปรึกษา

ควรอ่านอะไรต่อหลังเข้าใจคำว่า ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric)

หลังจากเข้าใจว่า ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) หมายถึงคุณสมบัติไม่นำไฟฟ้าในเงื่อนไขที่กำหนดแล้ว ควรอ่านหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับถังดับเพลิงสารสะอาด สารดับเพลิง และพื้นที่อุปกรณ์ไฟฟ้าต่อดังนี้:

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คืออะไร?

ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า (Dielectric) คือคุณสมบัติของ "ฉนวนไฟฟ้า" ที่กระแสไฟฟ้าไม่สามารถไหลผ่านได้ สามารถทนต่อแรงดันไฟฟ้าสูงโดยไม่เกิดไฟช็อต ไฟลัดวงจร หรือกระแสไฟวิ่งย้อนกลับมาทำอันตรายผู้ใช้งาน

2. สารดับเพลิงที่ไม่นำไฟฟ้าหมายความว่าใช้กับไฟฟ้าได้ทุกกรณีไหม?

ไม่เหมาะในบางกรณี พื้นที่เปิดโล่ง / กลางแจ้ง: สารดับเพลิงประเภทก๊าซจะถูกลมพัดฟุ้งกระจาย ทำให้สารเจือจางจนดับไฟไม่ได้ 

3. Dielectric strength คืออะไร?

ยิ่งสารเคมีหรือสารดับเพลิงมีค่า Dielectric Strength สูง เท่าไร ก็ยิ่ง กันไฟช็อตและทนแรงดันไฟฟ้าได้สูงขึ้น เท่านั้น

4. การเลือกถังดับเพลิงสำหรับห้องที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้า ควรดูอะไรบ้าง?

สัญลักษณ์ Class C / ไม่นำไฟฟ้า (Dielectric): เพื่อการันตีว่าตัวสารเป็นฉนวนไฟฟ้า ฉีดแล้ว กระแสไฟจะไม่วิ่งย้อนมาช็อตผู้ใช้งาน

ไม่ทิ้งคราบตกค้าง (Clean Agent): ควรเลือกสารดับเพลิงสะอาด (เช่น PAF-222 Clean Agent FK-5-1-12 )